Proces Prediagnostyczny

Coś w zachowaniu lub rozwoju Twojego dziecka nie daje Ci spokoju?

Może to sygnały od nauczycieli, może Twoja własna obserwacja, a może sugestia od lekarza? Trudno Ci ocenić czy to naturalny etap rozwoju, cecha charakteru, czy może coś, czemu warto się przyjrzeć bliżej? 
 
Proces Prediagnostyczny stworzyliśmy w odpowiedzi na takie właśnie sytuacje. To ustrukturyzowany cykl spotkań, który pozwala zbudować obraz funkcjonowania dziecka i odpowiedzieć na pytanie: czego dziecko i jego rodzina aktualnie potrzebują?

Umów wizytę Skontaktuj się
Mama pociesza smutną córkę na kanapie. Dziewczynka wygląda na zmartwioną, trzyma ręce na uszach.
Obraz przedstawia dwukolorową ikonkę cytatu

To nie jest diagnoza psychiatryczna.
To wsparcie w zrozumieniu Twojego dziecka oraz konkretny plan dalszego działania.

Dlaczego warto nie czekać? 

Im młodsze dziecko, tym więcej może wnieść wczesne rozpoznanie jego wyzwań i potrzeb. Nie chodzi o etykietowanie, ale o to, żeby dziecko i jego rodzina otrzymali wsparcie dopasowane do tego, czego rzeczywiście potrzebują (a nie do ogólnego schematu).

Rodzice, którzy przychodzą do nas z niepokojem, często słyszeli wcześniej: „poczekajcie, wyrośnie z tego / to się samo ułoży”. Czasami tak faktycznie bywa. Ale jeśli niepokój nie znika – warto przyjrzeć się sytuacji bliżej.  

Chcesz się zapisać? Masz pytania?

Zachęcamy do kontaktu:

Umów wizytę Skontaktuj się

Jak wygląda Proces Prediagnostyczny?

Proces składa się z obowiązkowych etapów bazowych oraz etapów opcjonalnych, włączanych w zależności od potrzeb dziecka i wskazań specjalistki. 

Etapy bazowe

Etap I

Wywiad zgłoszeniowy i rozwojowy

Pierwsze spotkanie: z rodzicami, bez dziecka.

Psycholożka zbiera wywiad dotyczący zgłaszanych trudności i historii rozwoju dziecka. To spotkanie daje nam podstawę do tego, co dzieje się dalej, dlatego jest warunkiem koniecznym do rozpoczęcia całego procesu, nawet jeśli byłeś/aś już u innego specjalisty w Bliskim Miejscu. 

Co warto zabrać ze sobą: 

  • książeczkę zdrowia dziecka, 
  • kopie dotychczasowej dokumentacji (np. opinie od specjalistów, opinie z placówki, jeśli takie macie), 
  • własne notatki z obserwacji (np. informacje o tym, co Cię niepokoi, kiedy dane zachowanie się pojawia, jak długo trwa). 

Jeśli to możliwe, na spotkanie zapraszamy oboje rodziców – ale nie jest to warunek konieczny. Najczęściej proces konsultacyjny zamyka się w 1-2 wizytach, ale zdarza się, że potrzebne jest dodatkowe spotkanie. 
Jeśli rodzice chcieliby otrzymać pisemną opinię psychologiczną (wraz z zaleceniami), rekomendujemy zgłoszenie tej potrzeby już podczas pierwszej konsultacji. 

Rozwiń opis Zwiń opis

Etap II

Spotkania obserwacyjne z dzieckiem

Minimum dwa spotkania z udziałem dziecka.

Psycholożka nawiązuje z dzieckiem kontakt. Następnie, podczas rozmowy oraz różnego rodzaju zabawy, podejmuje próby diagnostyczne, korzystając zarówno z obserwacji biernej, jak i uczestniczącej. Dwa spotkania to minimum potrzebne do tego, by dziecko poczuło się bezpiecznie oraz by było możliwe zaobserwowanie dynamiki zmian w jego zachowaniu. 

Jeśli na tym etapie specjalistka uzna, że przydatne będą dodatkowe narzędzia (np. kwestionariusze lub obserwacja w placówce) omawia to z rodzicami i proponuje włączenie odpowiedniego etapu opcjonalnego. 

Rozwiń opis Zwiń opis
Osoby przy stole piszą w notatnikach, obok filiżanki z napojem i wody, dyskutując nad dokumentem.

Etap III

Konsultacja podsumowująca

Spotkanie z rodzicami, bez dziecka – domknięcie etapu bazowego.

Specjalistka omawia z rodzicami swoje obserwacje, weryfikuje hipotezy i planuje dalsze działania. Następnie wspólnie z rodzicami buduje model tego, z czym mierzy się dziecko i jakiego wsparcia może potrzebować.

Rozwiń opis Zwiń opis

Etapy opcjonalne

Poniższe etapy włączamy wtedy, gdy specjalistka uzna je za zasadne – i każdorazowo uzasadnia tę decyzję rodzicom. Są dodatkowo płatne zgodnie z cennikiem. 

Badanie kwestionariuszami diagnostycznymi

Kiedy w trakcie obserwacji pojawia się potrzeba dokładniejszego sprawdzenia konkretnego obszaru funkcjonowania.

W Bliskim Miejscu korzystamy z: 

  • ASRS® – do diagnozy przesiewowej spektrum autyzmu. 
  • CONNERS 3® – do diagnozy przesiewowej ADHD i zaburzeń współwystępujących. 
  • CDI 2™ – do diagnozy przesiewowej depresji u dzieci i młodzieży. 

Kwestionariusze występują w wersjach dla rodziców, nauczycieli i – częściowo – jako narzędzia do samoopisu starszych dzieci. O wyborze wersji decyduje specjalistka, uzasadniając tę decyzję rodzicom. 

Uwaga: powyższe narzędzia nie są diagnozą psychiatryczną – tę stawia lekarz psychiatra. Są narzędziami przesiewowymi, które ukierunkowują dalsze działania diagnostyczne. Rozliczenie odbywa się w oparciu o liczbę wykorzystanych egzemplarzy.

Rozwiń opis Zwiń opis

Pisemne podsumowanie obserwacji

Synteza danych z obserwacji w formie pisemnego dokumentu – z wnioskami i konkretnymi zaleceniami do pracy w domu i w placówce. 

Rodzice nie są zobowiązani do zamawiania podsumowania – to opcja dla tych, którzy chcą mieć wnioski na piśmie, np. na potrzeby placówki. 

Czas oczekiwania: minimum 3 tygodnie (do maksymalnie 6 tygodni przy kolejce oczekujących). Rekomendujemy zgłoszenie tej potrzeby na początku procesu. 

Rozwiń opis Zwiń opis

Konsultacja psychoedukacyjna

Dodatkowe spotkanie z rodzicami, nastawione na edukację. 

Celem jest przekazanie wiedzy o specyfice trudności, z którymi mierzy się dziecko oraz sprawdzonych strategii i narzędzi, które mogą pomóc rodzicom i dziecku w wyzwaniach codzienności. 

Rozwiń opis Zwiń opis

Obserwacja w przedszkolu lub szkole

Obserwacja dziecka w jego naturalnym środowisku – 90 minut. 

Możliwa jest wyłącznie po pierwszym spotkaniu konsultacyjnym z rodzicami. Termin ustalany jest wspólnie ze specjalistką. 

Psycholożka wyznacza termin obserwacji i informuje o nim rodziców. Rodzice powinni uzyskać zgodę placówki i nauczycieli na obserwację oraz przekazać tę informację specjalistce. Po obserwacji rodzice zapraszani są na kolejną konsultację z psycholożką, w celu omówienia spostrzeżeń. 

Rozwiń opis Zwiń opis

Wszystkie umówione etapy powinny zostać zrealizowane w ciągu maksymalnie 4 miesięcy. Im młodsze dziecko, tym bardziej dynamiczny jest jego rozwój – długie przerwy między spotkaniami mogą zakłócać całość obrazu. 

By mogła się odbyć obserwacja dziecka, konieczna jest zgoda obojga rodziców/opiekunów prawnych. Obecność obojga rodziców nie jest wymagana, ale bywa pomocna. Warto, żebyście wcześniej porozmawiali o tym, co chcecie omówić ze specjalistką. 

Proces prediagnostyczny w Bliskim Miejscu prowadzą:

  • Ada Kuźnia-Tkaczyk
  • Anita Janeczek-Romanowska
  • Anna Kozioł
  • Małgorzata Szklarska
  • Laura Przygoda-Lizińczyk
Nasi specjaliści

Najczęstsze pytania

To spotkanie, podczas którego specjalistka rozmawia z rodzicami o tym, co ich niepokoi w rozwoju lub zachowaniu dziecka. Zbiera wywiad, zadaje pytania, stara się zrozumieć sytuację i na tej podstawie ocenia, czy wskazana jest pogłębiona diagnostyka, a jeśli tak, to jakiego rodzaju. Konsultacja prediagnostyczna nie kończy się diagnozą w formie oficjalnego orzeczenia. Jest etapem wstępnym, który pomaga określić właściwy kierunek dalszego postępowania.

Konsultacja psychologiczna może dotyczyć bardzo różnych spraw rodzicielskich: trudności wychowawczych, relacji, emocji dziecka i rodzica. Konsultacja prediagnostyczna ma konkretny cel: ocenić czy i jakiego rodzaju diagnoza jest potrzebna. Jeśli masz wątpliwości, która forma jest odpowiednia w Twojej sytuacji, napisz do nas – pomożemy Ci to ustalić.

Wtedy, gdy coś w rozwoju lub zachowaniu dziecka budzi Twój niepokój, ale nie wiesz, czy to wymaga diagnozy, czy może mieści się w normie rozwojowej. Nie trzeba mieć pewności ani konkretnego podejrzenia. Wystarczy, że chcesz z kimś sprawdzić swoje wątpliwości, np.: 

  • obserwujesz u dziecka trudności, które utrzymują się przez dłuższy czas i nie mijają samoistnie, 
  • inny specjalista lub szkoła / przedszkole sugerują, że warto przyjrzeć się bliżej rozwojowi dziecka, 
  • dziecko przeszło przez trudną sytuację i zastanawiasz się, jak wpłynęło to na jego funkcjonowanie, 
  • chcesz lepiej zrozumieć, skąd biorą się konkretne zachowania zanim podejmiesz decyzję o dalszym wsparciu, 
  • masz już jakieś opinie lub dokumenty i chcesz się zorientować, co z nich wynika i co dalej. 

Pierwsze spotkanie odbywa się bez dziecka, tylko z rodzicami lub opiekunami. Daje to przestrzeń na swobodną rozmowę o tym, co Cię niepokoi, bez uważania na to, co słyszy dziecko. Ewentualne spotkania z dzieckiem planowane są w późniejszym kroku. 

Nie jest to wymagane, choć obecność obojga rodziców bywa pomocna. Perspektywa każdego z opiekunów jest inna i wnosi szersze spojrzenie na zachowanie dziecka. Jeśli jedno z rodziców nie może przyjść, warto, żebyście wcześniej porozmawiali o tym, co chcecie omówić ze specjalistką. By mogła się odbyć obserwacja dziecka, konieczna jest zgoda obojga rodziców/opiekunów prawnych. 

Specjalistka przeprowadza wywiad, dotyczący historii rozwoju dziecka, obecnych trudności i kontekstu rodzinnego. Pyta o to, co zaobserwowaliście, kiedy zaczęły się trudności i jak wyglądają w różnych sytuacjach.

Tak. Na pierwsze spotkanie warto zabrać wszelkie dokumenty, opinie i zaświadczenia, które posiadacie – z przedszkola, szkoły, od lekarzy, z innych ośrodków. Często zawierają ważne informacje, które pomogą specjalistce zrozumieć sytuację. 

Pomocne bywa też wcześniejsze zapisanie sobie tego, co chcecie omówić, żeby nie zapomnieć o niczym ważnym. Możecie też wcześniej przygotować listę pytań do specjalistki.

Warto poprosić tę osobę o informację na piśmie: jaką trudność widzi, jakie ma hipotezy i jakie działania zostały już podjęte. Takie informacje bardzo ułatwiają pracę na konsultacji i pozwalają uniknąć powtarzania tych samych kroków.

Po konsultacji prediagnostycznej specjalistka może zaproponować różne ścieżki – w zależności od tego, co wynikło ze spotkania: 

  • potwierdzić, że niepokój rodziców jest zasadny i wskazać konkretny rodzaj diagnozy, 
  • ocenić, że obserwowane trudności mieszczą się w normie rozwojowej i nie wymagają diagnozy, 
  • zaproponować inną formę wsparcia – np. konsultacje psychologiczne dla rodziców, psychoterapię dziecka lub psychoterapię rodzinną, 
  • skierować do innego specjalisty – np. psychiatry dziecięcego, neurologa lub logopedy, 
  • zalecić obserwację i ponowną ocenę sytuacji za jakiś czas. 

Nie – jest to niezależna ścieżka. Konsultacja prediagnostyczna dotyczy oceny rozwoju i potrzeby diagnostycznej dziecka. Jeśli w jej wyniku okaże się, że właściwą formą pomocy jest psychoterapia, specjalistka przekaże rodzicom takie wskazanie. Sam proces kwalifikacji do terapii ma jednak inny przebieg i jest opisany na stronie poświęconej psychoterapii dzieci. 

Oferujemy również

Konsultacja dla rodziców dzieci w wieku 3-12 lat

Psychoterapia indywidualna osób dorosłych

Krótkoterminowe wsparcie dla dorosłych 

Psychoterapia dzieci w wieku 5-12 lat